YARPUZ -7

*YARPUZ EDEBİYAT DERGİSİ

Şiirin biçimi, ceviz ağacı; anlam ceviz ağacının koyu gölgesidir. Kökü sağlam, gölgesi koyu olan ceviz ağacının altında oturmanın tadı paha biçilemez. Anlam bütünlüğü, yani temanın bir ağaç altında oluşturduğu o serin ceviz gölgesi. Genç şairlerin geçmekte zorlandıkları o çetin parkur. Kalemi iyi şairleri, diğerlerinden ayıran en önemli özellik belki de budur: Tema bütünlüğü …

Ne yazarsa yazsın temanın derli toplu görünmesi her şeyden önce tema gergefine iğne ile atılan sözcük dokunuşları sayesinde gerçekleşir. Tezimin en mükemmel örneklerinden biri, Dursun Ali Akınet’e ait olan o meşhur türküdeki ilk dörtlük: Gönül vurgun yedi perişan halim / Dost yolumu kesti el vurdu beni / Saz vefasız oldu perdeler zalim / Mızrap tetik çekti tel vurdu beni.

Tema gergefindeki anlam iğnelerinin tenasüp (uygunluk: anlamca ilgili sözcüklerin bir arada kullanılması sanatı) ile gerçekleştiği ne kadar aşikâr. “Saz, perde, mızrap, tel” sözcükleri dörtlükteki anlam dokusunu nasıl da bir ceviz ağacının koyu gölgesine doğru sürüklüyor.

Erol Giryanî’ye ait olan şu dörtlükte de o ceviz ağacının serin gölgesini içimizde hissetmemizi sağlayan yapının tenasüp ile gerçekleştiğini görmekteyiz. Yüreğim eziktir kan ağlar içim / Söyle yârim nedir bileyim suçum / Bağlandım kapına kurbanlık koçum / Helal olsun başım kes Leyla Leyla.

“Kan, bağlanmak, kurban, koç, baş, kesmek, helal” sözcükleri ile tenasüp sanatı yapılarak şiirin tema bütünlüğü sağlanmış.

Beğenilen, takdir toplayan ve Türk edebiyatının mihenk taşları olmuş şiirlere bir de bu gözle bakın. Hemen hepsinde tenasüp sanatının kullanıldığını göreceksiniz.

*  *  *

Yarpuz’un bu sayısına, deneme türünün kırmızı bültenle aranan bir ustasıyla başladık: Barış Erdoğan. Mehmet Binboğa, şiirdeki anlam oyunlarına ustaca bir yaklaşımda bulundu. Sadık Arslan, ilk kitabına adını verdiği öykü ile aramızda. İsmail Delihasan, 19.yüzyılın ikinci yarısından itibaren İstanbul’un kültür, sanat ve sosyal yaşamını irdeledi. Ebuzer Kalender “umut” ile bir söyleşi gerçekleştirdi.

Hem ölçülü hem serbest şiirleriyle dikkat çeken iki şair, Sündüs Arslan Akça ve Ali Rıfat Arku,  Yarpuz’da ilk kez yer alıyorlar. Oğuz Kayıran, şiirinde kadın cinayetlerine dikkat çekiyor.

*  *  *

Yarpuz’un Eylül sayısının kapağında Afşin’in tarihi değerlerinden birine yer verdik. Danişmentli Pir Ali oğlu Mehmet Efendi tarafından 1570 yılında yaptırılan Pir Ali Cami Minaresi.

*  *  *

Yeni ayılarda buluşmak ümidiyle …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir