ŞİİR ELEŞTİRİLERİ ÜZERİNE

 – MEHMET BİNBOĞA

*

Şiir hakkında yazılar yazan kişinin şair olması, metnin tarafsızlığını sarsıyor. Zira makale ciddiyetiyle başlanan metin, yazar sinirlendikçe acemi oğlanlar ocağına kargışla bitiyor. Burada iki vahim hata var: Birincisi, şiir hakkında yazan şairler; lafı ne yapıp yapıp kendi şiir anlayışına getiriyor ve bu görüşü de gençlere dayatıyorlar. O zaman da metin, sadece o şairin poetikasının doğruluğunu kotarmaya yönelik bir payanda görevi görüyor.

Oysa bunu zamanında hakkıyla yapan ustalar, ki onları herkesin alkışladığı bir çağda bile, ileri sürdükleri görüşleri sadece bir öneri babından ortaya koyup kendi şiir anlayışlarına dahi şüpheyle yaklaşmayı bilmişlerdir. Cemal Süreya’nın kendi popülaritesinin en parlak dönemlerinde Dağlarca’yı anıtlaştırmak istercesine şiirlerine sokması, bu engin tevazuunun bir tezahürü olsa gerek…

İkinci yanlış: Bizim ayılıp bayıldığımız şiirler başkaları için sıradan manzumeler olabilir. Bir şairin şiirin kriterlerini belirleme cüretinde bulunması, iki tarafı keskin bir bıçakla oynamaya benzer; zira okur sizin ileri sürdüğünüz bir şiir ilkesini öncelikle sizin şiirinizde arayacaktır, bulamazsa da yandı gülüm keten helva… Onca emeğiniz boşa gideceği gibi okurda güvenlik sorunu oluşturmanız da cabası…

Hâsılı, şiire emek vermiş ve halen vermekte olan ustaların iyi niyetinden kuşkumuz yok. Onların bu çabalarını alkışlamakla birlikte, makale türüne yakışmayan duygusal patlamaların bu yazılarda sırıttığını, bu türden sataşmaların türün doğasına aykırı olduğunu, genç şairleri yönlendirirken de bu istikametin illa da kendi şiirimiz olmasının sakınca arz edebileceğini unutmamalıyız.

Bu türden yazıların en büyük eksiğinin örnek metin kullanmama olduğunu da söylemeden geçemeyeceğiz. Zira eleştirmen, düşüncesini örnekleyecek şiiri kimi kaygılardan dolayı yazısında gösteremiyor ve olumsuz örneği de kendisi yazmak zorunda kalıyor. Bu durum “sosyal medya-yazılı basın” eleştiri farklılığının ortaya konulması bakımından da ilginç bir argümandır herhalde…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Facebook
Twitter
YouTube
Instagram